Osmanlı Devletinde Mevlüt

Osmanlıda Mevlüt

Osmanlı teÅŸrifatında. Hz. Peygamberin doÄŸum günü kabul edilen 12 Rebîülevvel'de düzenlenen törenlerin baÅŸlangıcı hakkında kesin bilgi yoktur. Bazı vakfiyelerdeki kayıtlardan hareketle bunu Osman Gazi'ye kadar götürenler varsa da genel görüÅŸ, bu törenlerin Kanunî Sultan Süleyman döneminden itibaren saray protokolünde yer almaya baÅŸladığı ve III. Murad zamanında tamamen resmîleÅŸtiÄŸi ÅŸeklindedir.

Mevlüt (Mevlid) törenlerini saray, konak ve evlerde yapılanlarla padiÅŸahın katıldığı Mevlüt (Mevlid) alayı denilen merasim yürüyüÅŸünün ardından bir selâtin camisinde yapılanlar olmak üzere iki grupta ele almak mümkündür. Topkapı Sarayı'ndaki törenlerin bazen AÄŸalar caminde, bazen da Çinili KöÅŸk'te sonraki yıllarda ise baÅŸta Sultan Ahmed Cami olmak üzere Eminönü Valide Sultan, Eyüp Sultan, Beyazıt, Nusretiye ve Yıldız camilerinde gerçekleÅŸtirildiÄŸi bilinmektedir. Mevlüt (Mevlid) gününden önce protokole dahil devlet adamlarına davetiyeler gönderilir, ne zaman hangi camide hazır bulunacakları bildirilerek davetlilerin tören kıyafetleriyle belirtilen saatte yerlerini almaları saÄŸlanırdı.

Osmanlı teÅŸrifatında padiÅŸahın, merasim erkânı ve muhafızlarının katılımıyla saraydan belli bir güzergâhı takiben baÅŸka bir yere gidiÅŸ geliÅŸini ifade etmek için "alay" kelimesi kullanıldığından Mevlüt (Mevlid) okunacak camiye gidip gelmesine de "Mevlüt (Mevlid) alayı" deniliyordu. Ancak bu tabir zamanla daha geniÅŸ anlamda kullanılıp rebîülevvelin on ikinci günü sarayda ve camide yapılan törenlerin tamamını kapsamına almıştır.

Mevlüt (Mevlid) alayı camiye yaklaÅŸtığında müezzin mahfilinde Feth sûresi okunmaya baÅŸlar, sûre tamamlandığı sırada padiÅŸahın mahfil-i hümayuna geldiÄŸini belli etmek için kafesin küçük penceresi açılır ve cemaat ayaÄŸa kalkarak bulunduÄŸu yerde saygıyla eÄŸilirdi. Müezzin mahfilinde "muarrif" denilen görevlinin Hz. Peygamberin özelliklerini belirten "ta'rîf"i okumasının ardından Ayasofya ve Sultan Ahmed camilerinin vaizleriyle o caminin vaizi sırayla kürsüye çıkıp kısa birer vaaz verirlerdi; kendilerine de kürsüden indikten sonra bazı armaÄŸanlarla birlikte birer samur kürk veya ferace hediye edilirdi. Ayrıca her vaizin kürsüye çıkışı sırasında cemaate ÅŸerbet ve buhur sunulurdu. Ardından Süleyman Çelebi'nin Mevlüt (Mevlid)'inin okunmasına baÅŸlanır ve birinci Mevlüt (Mevlid)han ilk bahri bitirip kürsüden inince kendisine hil'at giydirilirdi. Ä°kinci Mevlüt (Mevlid)han. "Geldi bir ak kuÅŸ kanadıyla revan / Arkamı sığadı kuvvetle heman" beytini okurken herkes hürmeten ayaÄŸa kalkardı. Bu esnada mahfıl-i hümayun tarafında perde arkasında bekleyen müjdecibaşı Mekke emîrinin gönderdiÄŸi mektubu sadrazamın önüne koyar, sadrazamın iÅŸaretiyle reîsülküttâb onu alarak müjdecibaşıyla birlikte padiÅŸahın huzuruna girerdi. Dârussaâde aÄŸası da mektubu kesesinden çıkarıp kendisine geri verir, o da okurdu. Daha sonra aynı zamanda Haremeyn nazırın olan Dârüssaâde aÄŸasına samur kürk, reîsülküttâb ile müjdecibaşıya hil'at giydirilirdi. Ardından padiÅŸah Medine'den gönderilen hurmanın bir miktarını peÅŸkir aÄŸası eliyle sadrazama yollar, o da birkaçını alıp bir ikisini ÅŸeyhülislama verdikten sonra kalanını vezirlere ve orada bulunan diÄŸer devlet erkânına dağıttırırdı; bu iÅŸ tamamlanınca peÅŸkir aÄŸasına bir miktar bahÅŸiÅŸ verilirdi.


Ä°kinci Mevlüt (Mevlid)han okumasını bitirip kürsüden inince hil'atini ve armaÄŸanlarını alır, yerine üçüncü Mevlüt (Mevlid)han çıkardı. Bu sırada Sultan Ahmed Cami'nin mütevellisi sadrazamın. Ayasofya Cami'nin mütevellisi ÅŸeyhülislamın, diÄŸer vakıfların mütevellileri de vezirlerle defterdar, niÅŸancı gibi devlet büyüklerinin ve ulemanın önüne ÅŸeker tablaları koyar, zamanı gelince de derecelerine göre zaÄŸarcıbaşı. Saksoncubaşı, muhzır aÄŸa ve diÄŸer ocaklılar bunları kaldırırdı. Üçüncü Mevlüt (Mevlid)hanın ve arkasından Mevlüt (Mevlid) duası yapan duahanın kürsüden inip hil'at ve hediyelerini almalarından sonra tören tamamlanırdı. Sadrazam ve yüksek rütbeli devlet ricali camiden çıkıp atlarına binerek abdest çeÅŸmelerinin önündeki alanda padiÅŸahı selamlamak üzere beklerlerdi. PadiÅŸah da yine at üstünde bekleyenlerin önünden geçerken selamlanır ve alkış çavuÅŸlarının alkışlarıyla uÄŸurlanıp yine geldiÄŸi yoldan Mevlüt (Mevlid) alayı ile saraya dönerdi. Sadrazam ve ÅŸeyhülislamla diÄŸer devlet büyükleri de kendi maiyetleriyle ve daha küçük çaplı törenlerle konaklarına giderlerdi

 
Etiket: nikah ÅŸekerleri, bebek ÅŸekeri, nikah ÅŸekerleri, nikah sekeri, nikah davetiyesi, nikah sekerleri, bebek sekeri, bebek ÅŸekerleri, bebek sepeti, davetiyeler, davetiye modelleri, ucuz nikah ÅŸekeri, nikah ÅŸekeri fiyatları, davetiye nikah ÅŸekeri, nikah davetiyeleri, bebek odası süsleme, bebek sepetleri, nikah davetiye, mevlüt ÅŸekeri, düÄŸün ÅŸekeri, sünnet ÅŸekeri, nikah ÅŸeker, davetiye fiyatları, toptan nikah ÅŸekeri, bebek süsü,