Kadir Gecesi

Kadir Gecesi

Kur'ân-ı Kerim'in Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına toptan indirilmiÅŸ olduÄŸu gecedir. Cebrail, Peygamberimiz (sas)'e ilk vahyi bu gece getirmiÅŸtir. Alak suresinin "Ä°kra! Oku!" emriyle baÅŸlayan ilk beÅŸ âyetini. Bu gecede kaderin bir çeÅŸit istinsahı da yapılmaktadır.60 Kadir gecesi Ramazan'ın 27. gecesi olarak kutlanılmaktadır. Kandillerin en üstünüdür ve "Gecelerin Sultanı" olarak isimlendirilmiÅŸtir. Kıyamete kadar yüz milyarlarca insana dünya ve ahirette rehberlik edecek olan bir Kitab'ın yeryüzüne iniÅŸ günü ve bunun yıldönümleri elbette ki müstesna bir gündür; ve bayramlar, ihtifaller ve merasimlerle kutlanması gayet isabetlidir. Kur'ân'daki "Kadr suresi" vahyin baÅŸlangıcından ve bu gecenin büyük kudsiyet, fazilet ve bereketinden, bu gece kâinatı kaplayan ilâhî esenlikten bahsetmektedir: "Biz Kur'ân'ı Kadir gecesi indirdik. Bilir misin nedir Kadir gecesi? Bin aydan daha hayırlıdır Kadir gecesi. O gece Rablerinin izniyle Ruh ve melekler, her türlü iÅŸ için iner de iner... Artık o gece bir esenlik gider.. tâ tan yeri aÄŸarıncaya kadar."61 Duhân suresinde ise bu gecenin kudsiyetine yemin edilmektedir:"Açık olan ve gerçeÄŸi açıklayan bu Kitâb'a yemin olsun ki; biz onu kutlu mübarek bir gecede indirdik. Çünkü biz haktan yüz çevirenleri uyarıcılarız. O öyle bir gecedir ki, her hikmetli iÅŸ, tarafımızdan bir emir ile, o zaman yazılıp belirlenir..."62

Kadir gecesi, Ä°slâm âlimleri tarafından üç ÅŸekilde yorumlanmıştır: 1. Hüküm Gecesi demektir. Takdîr-i Ä°lâhîde hükmolunmuÅŸ iÅŸlerin, yahut birçok iÅŸlere hükmeden muhkem emirlerin ayırt edildiÄŸi gece anlamına gelir. Takdîrden maksad, ezelî hükmün açığa çıkmasıdır. Hikmetli iÅŸler karara baÄŸlanır.63 2. Mevki, Åžeref, DeÄŸer ve Azamet Gecesi demektir. Bin aydan daha hayırlı oluÅŸunu ifade eder.64 3. Tazyik (Sıkıştırma, Zorlama) Gecesi demektir. Bu gece inen meleklere yeryüzü dar gelir. Hem Cebrail ilk vahyi getirdiÄŸinde Efendimiz'i üç defa kolları arasına alıp sıkmış, sonra âyetleri bildirmiÅŸtir.65 Kadir gecesi, Efendimiz'in ümmetine olan aÅŸkın sevgisi sebebiyle yaptığı bir duanın kabul edilmiÅŸ hâlidir, ÅŸöyle ki: Fahr-i Kâinat Efendimiz'e kendisinden önceki insanların ömürlerinin müddeti veya bu ömürlerden Allah'ın dilediÄŸi kadarı gösterildi. Bunun üzerine 'BaÅŸka ümmetlerin uzun ömürleri içinde yapamayacakları amelleri ümmetim kısa ömrü içinde yapmış olsun.' diye dua etti. Allah da O'na (içinde bu gece bulunmayan) bin aydan daha hayırlı olan Kadir gecesini ihsan etti."66 [Bin ay, 83 yıl, 4 aya denk gelmektedir.67]

Kadîr-i Mutlak Hazretleri, ümmete rahmet için Kadir gecesinin Ramazan'ın hangi gecesi olduÄŸu açıkça bildirmemiÅŸtir. Malumdur ki Cenab-ı Hak ÅŸu imtihan dünyasında çok mühim ÅŸeyleri gizlemiÅŸtir. Ä°nsanın ecelini ömrü içinde, makbul veli kullarını insanlar içerisinde ve ism-i azamı esma-i hüsna içinde gizlemiÅŸtir. Aynı ÅŸekilde Cuma günü içinde icabet saati, beÅŸ vakit namaz içinde salât-ı vustâ, bütün ibadetler içinde rızayı ilahî, zaman içinde kıyamet, hayat içinde ölüm ve Ramazan günleri içinde kadir gecesi gizlenmiÅŸtir.68 Bunlar gizli kaldıkça sair efrad dahi kıymetdar kalır, ehemmiyet verilir.69 Üstad Bediüzzaman, bazı ÅŸeylerin bazı ÅŸeyler içinde gizlenmesinin hikmetinin, o ÅŸeyin diÄŸer fertlerini de kıymetlendirmek olduÄŸunu ve eÄŸer bu gibi özel ÅŸeyler açıklanırsa, diÄŸer ÅŸeylerin deÄŸerden düÅŸeceÄŸini belirtir.70 BilindiÄŸi üzere: Peygamberimiz (sas), bu gecenin Ramazan'ın son on veya yedi günündeki (21, 23, 25, 27) tek gecelerden birisi olduÄŸunu söylemiÅŸtir.71 Ancak 27. gecesi olduÄŸunu belirten hadîs-i ÅŸerifler,72 ekserî âlimler tarafından büyük kabul görmüÅŸ ve bütün Ä°slâm âlemi de bunu benimsemiÅŸtir. Bu benimseme ile alâkalı, Bediüzzaman Hazretleri'nin yorumu ÅŸöyledir: "Yarın (27.) gece leyle-i Kadr olma ihtimali çok kuvvetli olmasından bir kısım müçtehidler, o geceye leyle-i Kadri tahsis etmiÅŸler. Hakiki olmasa da, madem ümmet o geceye o nazarla bakıyor. Ä°nÅŸallah hakiki hükmünde kabule mazhar olur."73 demiÅŸtir.

Peygamberimiz: "Allah, Kadir gecesini ümmetime hediye etmiÅŸ, ondan önce hiçbir ümmete vermemiÅŸtir."74 buyurmuÅŸtur. Bir baÅŸka hadîslerinde ise "Her kim Kadir gecesini, sevabını Allah'tan umarak ihlaslı bir biçimde ibadetle ihya ederse, geçmiÅŸ günahları affolunur."75 demiÅŸtir. Meleklerin yeryüzüne indiÄŸi ve bir nevi ruhaniyetin yoÄŸunlaÅŸtığı bu Kadir gecesi,76 kaçırılmaması gereken manevî bir fırsattır. Bu gecenin büyük bir nimet olması, onu hakkıyla deÄŸerlendirmeye baÄŸlıdır. Nitekim M. Fethullah Gülen Hocaefendi: "Kadir gecesi 'kadr'den gelir. Yani o gece bir kadirÅŸinaslık ruh ve mânâsı nümayandır. Öyle ise o gecenin kadrini bilin ki, kadriniz bilinsin. Ayrıca Allah'ın fevkalade atâsının verildiÄŸi ÅŸeyler de olabilir bu gecede. Tıpkı ulûfe gibi. Bu gecenin gizli olmasında da ayrı bir sır vardır. Efendimiz (sas) onu önce biliyordu, sonra unutturuldu.77 Ta ki, ihya edilsin. Sadece bu geceyi ihya eden de belki hissemend olabilir ama, her geceyi Kadir bilip ihya edenin nasibdar olacağından ÅŸüphe yoktur."78 sözleriyle bu geceyi ÅŸuurluca deÄŸerlendirmeye dikkat çekmiÅŸtir.

"Her hasenenin sevabı baÅŸka vakitte on ise, Receb-i ÅŸerifte yüzden geçer, Åžaban-ı muazzamada üçyüzden ziyade ve Ramazan-ı mübarekte bine çıkar ve Cuma gecelerinde binlere ve leyle-i Kadirde (Kadir gecesi) otuz bine çıkar."79 Kadir gecesi tam olarak bilinemediÄŸinden, Allah'ın sevgili kulları Ramazan'ın her gününü Kadir gecesi olabilir düÅŸüncesiyle geçirmeye çalışmışlardır. Aynı senede Hilal'in farklı günlerde görünmesine göre baÅŸlangıç günü deÄŸiÅŸkenlik arzeden Ramazan'da Kadir gecesi de deÄŸiÅŸmektedir. Bu baÄŸlamda pek çok ehlullah gibi Bediüzzaman da Kadir gecesini bir gün öncesi ve bir gün sonrası ile (daha bir itina göstererek) ihya etmiÅŸtir.80 Bir mektubunda "Gizli olan her gecede muhtemel bulunan Leyle-i Kadirlerinizi tebrik ederim." ÅŸeklinde geçmektedir.81

Peygamberimiz (sas): "Kim inanarak ve sevabını Allah'tan bekleyerek Kadir gecesinde namaz kılarsa, geçmiÅŸ günahları affolunur." buyurmuÅŸtur.82 Bir baÅŸka hadîste: "Kadir gecesi yatsı namazında cemaatte hazır bulunan, o geceden nasibini almıştır." buyrulmuÅŸtur.83 Bir diÄŸer hadîste ise: "Her kim Ramazan ayı çıkıncaya kadar akÅŸam ve sabah namazlarını cemaat ile kılarsa, Kadir gecesinden fazla bir hisse alır."84 Ayrıca Kadir gecesi namazı kılınmalıdır: Kadir namazının en azı 2 rek'at, ortası 100 rek'at, en çoÄŸu da 1000 rek'attir. Bu namaz iki rek'at kılındığı takdirde her rek'atinde 200 âyet okumalıdır. 100 rek'ate kadar kılındığı takdirde her rek'atinde Fatiha'dan sonra Kadr suresiyle üç kere de Ä°hlas suresi okunup her iki rek'atte bir selâm verilmelidir.85 Bu gece kendine ve bütün Mü'minlere dualar edilmelidir; zira müstecab vakitlerden olması sebebiyle bu gece dua etmek sünnettir.86 Kadir gecesinde bir an vardır ki, o ana rastlayan bir dua her hal ü karda kabul olunur.87 Hz. AiÅŸe demiÅŸtir ki: "Ey Allah'ın Resulü dedim, ÅŸâyet Kadir gecesine tevâfuk edersem nasıl dua edeyim?" Åžu duayı okumamı emrettiler: "Allahümme inneke afuvvun, tuhibbu'l-afve, fa'fu annî.

Allahım! Sen çok affedicisin, affetmeyi seversin, beni de affet."88 Kadir gecesinin hakkımızda seksen üç sene ibadetle geçmiÅŸ bir ömür hükmüne geçmesini, hakikat-ı Leyle-i Kadri ÅŸefaatçi ederek rahmet-i Ä°lâhiyye'den niyaz etmeliyiz.89 Ayrıca bu gece derin tefekkürde bulunulmalıdır. Kur'ân tefsirleri okunmalıdır. Bediüzzaman Hazretleri der ki: "Leyle-i Kadrin sırrıyla seksen sene bir ömrü kazandıracak bir vakitte, en iyi, en efdal ÅŸeylerle meÅŸgul olmak lâzım geliyor. Ä°nÅŸallah Kur'ân'a ait mesâille iÅŸtigal, bir nevi manevî mütefekkirâne Kur'ân okumak hükmündedir. Hem ibadet, hem ilim, hem marifet, hem tefekkür, hem kıraat-ı Kur'ân mânâları Risale-i Nur Tefsirlerinin istinsah ve mütalaalarında vardır itikadındayız."90