Osmanlı teşrifatında. Hz. Peygamberin doğum günü kabul edilen 12 Rebîülevvel'de düzenlenen törenlerin başlangıcı hakkında kesin bilgi yoktur. Bazı vakfiyelerdeki kayıtlardan hareketle bunu Osman Gazi'ye kadar götürenler varsa da genel görüş, bu törenlerin Kanunî Sultan Süleyman döneminden itibaren saray protokolünde yer almaya başladığı ve III. Murad zamanında tamamen resmîleştiği şeklindedir.
Mevlüt (Mevlid) törenlerini saray, konak ve evlerde yapılanlarla padişahın katıldığı Mevlüt (Mevlid) alayı denilen merasim yürüyüşünün ardından bir selâtin camisinde yapılanlar olmak üzere iki grupta ele almak mümkündür. Topkapı Sarayı'ndaki törenlerin bazen Ağalar caminde, bazen da Çinili Köşk'te sonraki yıllarda ise başta Sultan Ahmed Cami olmak üzere Eminönü Valide Sultan, Eyüp Sultan, Beyazıt, Nusretiye ve Yıldız camilerinde gerçekleştirildiği bilinmektedir. Mevlüt (Mevlid) gününden önce protokole dahil devlet adamlarına davetiyeler gönderilir, ne zaman hangi camide hazır bulunacakları bildirilerek davetlilerin tören kıyafetleriyle belirtilen saatte yerlerini almaları sağlanırdı.
Eski Türk atasözlerinden biri der ki "tatlı yiyelim, tatlı konuşalım". Tatlılar tarih boyunca Türk mutfağının en önemli bileşenlerinden biri olmuştur. Lokum'un kökleri Osmanlı İmparatorluğuna kadar uzanır. Yüzyıllar boyunca Türk kültürünün bir parçası olarak, içeriği (veya yapılışı) neredeyse hiç değişmeden günümüze kadar gelmiştir. 15. asırdan beri Anadolu'da bilinmekte olan lokum, 18. asır sonlarında "Kelle Şekeri" adıyla anılan rafine şekerin ve takiben nişastanın ülkemize gelmesiyle, bal, pekmez ve un yerine şeker ve nişasta ile hazırlanmaktadır.
