Beraat Kandili

Beraat Kandili

Üç ayların ikincisi olan Åžaban ayının on beÅŸinci gecesidir. Berâat gecesinde, beÅŸerin kader programı nev'inden bir Ä°lâhî icraat yapıldığı için, bu gece Kadir gecesi kudsiyetindedir; ve bütün senenin bir çekirdeÄŸi hükmündedir.42 Bu gece mahlukatın bir sene içindeki rızıklarına, zengin veya fakir, aziz veya zelil olacaklarına, ihya veya imate edileceklerine, ecellerine ve hacıların adetlerine dair Allah tarafından meleklere malumat verileceÄŸi beyan olunmaktadır. 43

Beraet, "iki ÅŸey arasında iliÅŸki olmaması; kiÅŸinin bir yükümlülükten kurtulması veya yükümlülüÄŸünün bulunmaması" anlamına gelir. Sahih hadîslerin beyanına göre: Åžaban ayının on beÅŸinci gecesi tevbe eden mü'minler, Allah'ın afv ü maÄŸfireti ile günahlarından ve dolayısıyla Cehennem'den berâat edecekler, kurtulacaklardır. Åžaban'ın ortasındaki geceye Berâat isminin dışında; mâ'nen verimli, feyizli, bereketli ve kutsi bir gece olduÄŸu için Mübarek Gece; iyi deÄŸerlendirildiÄŸi takdirde günahlardan arınma ve suçlardan temize çıkma imkânı taraf-ı Ä°lâhî'den verildiÄŸi için Sâk (Berâat, Ferman, KurtuluÅŸ Belgesi) Gecesi; Lutf u ihsanı aÅŸkın, afv ü merhameti engin olan Allah'ın ikram ve iltifatlarına eriÅŸildiÄŸi için de Rahmet Gecesi de denilmiÅŸtir.44

Berâat gecesinin mübarekiyet ve hususiyeti hakkında sahih hadîs-i ÅŸerîflerden bir-ikisi ÅŸöyledir: "Allah Tealâ, Åžaban ayının onbeÅŸinci (Berâat) gecesinde -rahmetiyle- dünya semasına iner, orada tecelli eder ve Kelb Kabîlesi'nin koyunlarının tüyleri sayısından daha çok sayıda günahkârı affeder."45 BaÅŸka bir rivayete göre de Hz. Peygamber: "Åžaban'ın ortasındaki (Berâat kandili) geceyi ibadetle ihya ediniz, gündüzünde de oruç tutunuz. Allah Tealâ o akÅŸam güneÅŸin batmasıyla dünya semasında tecelli eder ve fecir doÄŸana kadar, 'Yok mu benden af isteyen, onu affedeyim. Yok mu benden rızık isteyen, ona rızık vereyim. Yok mu bir musibete uÄŸrayan, ona afiyet vereyim. Yok mu ÅŸöyle, yok mu böyle!' der." buyurmuÅŸtur.46 Bir diÄŸer hadîste ise, Berâat kandilinde yapılacak duaların geri çevrilmeyeceÄŸi müjdesi verilmiÅŸtir.47

Bir kısım âlimlerin, kıblenin Kudüs'teki Mescid-i Aksa'dan Mekke'deki Kabe-i Muazzama istikametine çevrilmesinin Hicret'in ikinci yılında Berâat gecesinde vuku bulduÄŸunu kabul etmeleri de geceye ayrı bir önem kazandırmaktadır.

Bazı müfessirler "Biz Onu (Kur'ân'ı) kutlu bir gecede indirdik. Çünkü biz haktan yüz çevirenleri uyarırız. O öyle bir gecedir ki, her hikmetli iÅŸ, tarafımızdan bir emir ile o zaman yazılıp belirlenir."48 âyetinde belirtilen gecenin Berâat gecesi olduÄŸunu söylemiÅŸlerdir. Ä°slâm âlimlerinin çoÄŸunluÄŸuna göre ise bu gece Kadir gecesidir. Çünkü diÄŸer âyetlerde Kur'ân'ın Ramazan ayında49 ve Kadir gecesinde50 indiÄŸi açıkça bildirilmektedir. Bu takdirde Kur'ân'ın tamamının Berâat gecesi Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına indiÄŸi, Kadir gecesinde de görevli kâtipler tarafından istinsah edilip, âyetlerin Cebrail tarafından Efendimiz (sas)'e peyderpey indirilmeye baÅŸlandığı ÅŸeklinde bir yorum ortaya çıkmaktadır ki bazı müfessirler bu görüÅŸü benimsemiÅŸlerdir.51


Bazı âlimlere göre: Berâat gecesi, emirlerin Levh-i Mahfuz'dan istinsahına baÅŸlanır, kâtip melekler bu geceden, gelecek seneye müsaadif ayın geceye kadar olacak olan vak'aları yazar ve bu iÅŸler, Kadir gecesi bitirilir. Rızıklarla alâkalı defter Mikail (as)'e; harpler, zelzeleler, saikalar, çöküntülerle ilgili defter Cebrail (as)'e; amellerle alakalı defter, dünya göÄŸünün sahibi ve büyük melek olan Ä°srafil (as)'e; musibetlere ait nüsha da Azrail (as)'e teslim olunur.52 Rasûlulllah (sas): "Allah Tealâ tüm ÅŸeyleri Berâat gecesinde takdir eder. Kadir gecesi gelince de bu ÅŸeyleri sahiplerine teslim eder." buyurmuÅŸtur. Berâat gecesinde eceller ve rızıklar; Kadir gecesinde ise hayır, bereket ve selametle alâkalı iÅŸler takdir edilir. Kadir gecesinde sayesinde dinin güç-kuvvet bulduÄŸu ÅŸeylerin takdir edildiÄŸi; Berâat gecesinde ise, o yıl ölecek olanların isimlerinin kaydedilip ölüm meleÄŸinin teslim edildiÄŸi de söylenmiÅŸtir.53

Ä°slâm kaynaklarında Berâat gecesinde beÅŸ hasletin varlığından bahsedilmektedir: 1- Her önemli iÅŸin bu gecede hikmetli bir ÅŸekilde ayrımı ve seçimi yapılır. 2- Bu gece yapılan ibadetin (kılınan namazların, okunan Kur'ân'ların, yapılan dua ve zikirlerin, tevbe ve istiÄŸfarların), gündüzünde tutulan oruçların fazileti çok büyüktür. 3- Ä°lâhî ihsan, feyiz ve bereketle dopdolu bir gecedir. 4- MaÄŸfiret (bağışlanma) gecesidir. 5- Rasul-i Ekrem'e ÅŸefaat hakkının tamamı (ÅŸefaat-ı tamme) bu gece verilmiÅŸtir.54

Bu gece her tarafı kaplayan rahmet, merhamet ve lütuftan tevbe etmedikleri takdirde ÅŸu kimseler istifade edemezler: 1- Allah'a ortak koÅŸanlar. 2- Kalpleri düÅŸmanlık hisleriyle dolu olup insanlarla zıtlaÅŸmaktan baÅŸka bir ÅŸey düÅŸünmeyenler. 3- Müslümanların arasına fitne sokanlar. 4- Akraba bağını koparanlar. 5- Gurur ve kibir sebebiyle elbiselerini yerde sürüyenler. 6- Anne ve babalarına isyanda devam edenler. 7- Devamlı içki içenler.55

Hz. Peygamber'in Åžaban ayına ve özellikle bu ayın içindeki Berâat gecesine ayrı bir önem vererek onu ihya ettiÄŸine dair diÄŸer rivayetleri göz önüne alan çoÄŸu âlimler bu geceyi namaz kılarak, Kur'ân okuyarak ve dua ederek geçirmenin çok büyük sevaba vesile olacağını söylemiÅŸlerdir. Berâat gecesi kılınacak namaza Salâtü'l-Hayr/Hayır Namazı denilmiÅŸtir. Bu namaz bir çok rivayete göre yüz rek'attir. Her rek'atinde fatiha suresinden sonra on (veya on bir) kere ihlas suresi okunur.56 Bir rivayet göre ise on rek'attir; ve her rek'atinde fatiha'dan sonra yüz Ä°hlas suresi okunur.57

Bediüzzaman Hazretleri talebelerine yazdığı bir Berâat Kandili tebriÄŸinde bu gecenin deÄŸeri ve deÄŸerlendirilmesi ile alâkalı ÅŸöyle demektedir: "Elli senelik bir manevî ibadet ömrünü ehl-i imânâ kazandıran Leyle-i Berâatınızı ruh u canımızla tebrik ederiz."58 "Bu gelen gece olan Leyle-i Berâat [Berâat Gecesi], bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve mukadderat-ı beÅŸeriyenin [insanlığın kaderinin] programı nev'inden olması cihetiyle, Leyle-i Kadrin kudsiyetindedir. Herbir hasenenin [salih amelin] Leyle-i Kadir'de otuzbin olduÄŸu gibi; bu Leyle-i Berâat'ta herbir amel-i sâlihin ve herbir harf-i Kur'ân'ın sevabı yirmibine çıkar. Sair vakitte on ise, Åžuhur-u Selâsede [Üç aylar] yüze ve bine çıkar. Ve bu kudsî leyâlî-i meÅŸhûrede [meÅŸhur geceler], onbinler, yirmibin veya otuzbinlere çıkar. Bu geceler, elli senelik bir ibadet hükmüne geçebilir. Onun için elden geldiÄŸi kadar Kur'ân'la ve istiÄŸfar ve salavatla meÅŸgul olmak büyük bir kârdır.59